305است، در آن چنين آمده بود: «همانا نماز در كرك هر حيوانى كه خوردنش حرام است باطل است و نيز، نماز در كرك، مو، پوست، بول، مدفوع، شير و هرچه كه فاسد است، مورد قبول نيست. ¹

از اين روايات به‌خوبى روشن مى‌شود كه كتاب على عليه السلام از قديمى‌ترين جوامع حديثى است كه به انشاء و املاى رسول خدا صلى الله عليه و آله و كتابت على عليه السلام بوده است. اين كتاب نزد ائمه عليهم السلام موجود بوده و نزد يكديگر به ارث مى‌گذاردند. در ديد برخى از اصحابِ اهل بيت عليهم السلام نيز بوده است. اگرچه فعلاً اصل اين كتاب نزد ما موجود نيست، ولى صاحبان جوامع روايى جديد، امثال كلينى، صدوق و طوسى قسمت زيادى از آن‌را براى ما در ابواب مختلف نقل كرده‌اند.

صحيفۀ امام على

برخى از محدثين به وجود صحيفه‌اى از امام على عليه السلام اشاره نموده‌اند كه در غلاف شمشير آن حضرت بوده است. لكن با مقايسه بين اين احاديث و احاديثى كه در مورد كتاب على عليه السلام وارد شده، پى مى‌بريم كه اين صحيفه غير از كتاب على عليه السلام است، زيرا صحيفه و كتابى كه هفتاد ذراع است چگونه ممكن است در غلاف شمشيرى جاى گيرد.

لذا اين صحيفه، نوشتۀ كوچكى بوده كه در غلاف شمشير جاى مى‌گرفته است. در برخى از روايات بعد از سؤال از على عليه السلام در مورد محتواى آن‌چه در صحيفه آمده است مى‌فرمايد: «در آن عقل و آزادىِ اسير و اين‌كه مؤمن به‌جهت كشتن كافر كشته نمى‌شود آمده است.» ²

ولى اين حديث - به فرض صحّت - منافاتى با آنچه از طرق اهل بيت عليهم السلام دربارۀ كتاب على عليه السلام رسيده ندارد. بلكه از اين حديث و نظائر آن استفاده مى‌شود كه اين احاديث جعل شده‌اند تا اين مطلب وانمود شود كه از ودايع نبوت و علوم پيامبر صلى الله عليه و آله چيزى