260

نقد ادلۀ قائلين به عدم ايمان آباء النبى صلى الله عليه و آله

قائلين به عدمِ ايمان آباء پبامبر صلى الله عليه و آله به برخى از ادلّه تمسّك كرده‌اند كه آنها را ذكر كرده و پاسخ مى‌دهيم:

دليل اول

در قرآن كريم به كفر آزر، پدر ابراهيم عليه السلام تصريح شده است؛ آن‌جا كه مى‌فرمايد:

وَ مٰا كٰانَ اسْتِغْفٰارُ إِبْرٰاهِيمَ لِأَبِيهِ إِلاّٰ عَنْ مَوْعِدَةٍ وَعَدَهٰا إِيّٰاهُ فَلَمّٰا تَبَيَّنَ لَهُ أَنَّهُ عَدُوٌّ لِلّٰهِ تَبَرَّأَ مِنْهُ إِنَّ إِبْرٰاهِيمَ لَأَوّٰاهٌ حَلِيمٌ ؛ ¹«و طلب آمرزش ابراهيم براى پدرش جز براى وعده‌اى كه به او داده بود، نبود. [ولى] هنگامى كه براى او روشن شد كه وى دشمن خداست، از او بيزارى جست. راستى، ابراهيم دلسوزى بردبار بود.»

پاسخ

اولاً، ابن‌حجر ادعاى اجماع مورخّان را كرده است كه آزر، پدر ابراهيم عليه السلام نبوده، بلكه عمو يا جدّ مادرى‌اش بوده؛ بنابر اختلافى كه در نقل آن رسيده است. ²

اسم حقيقى پدر ابراهيم عليه السلام «تارخ» است. ³ و اطلاق «اب» بر عمو به جهت توسّع و مجازگويى است.

و اين نظير قول خداوند است كه مى‌فرمايد: أَمْ كُنْتُمْ شُهَدٰاءَ إِذْ حَضَرَ يَعْقُوبَ الْمَوْتُ إِذْ قٰالَ لِبَنِيهِ مٰا تَعْبُدُونَ مِنْ بَعْدِي قٰالُوا نَعْبُدُ إِلٰهَكَ وَ إِلٰهَ آبٰائِكَ إِبْرٰاهِيمَ وَ إِسْمٰاعِيلَ وَ إِسْحٰاقَ إِلٰهاً وٰاحِداً وَ نَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ ⁴«شما كى و كجا بوديد هنگامى كه يعقوب را مرگ فرارسيد و به فرزندان خود گفت: بعد از من كه را مى‌پرستيد؟ گفتند خداى تو و خداى پدران تو ابراهيم و اسماعيل و اسحاق را كه خداى يگانه است و ما فرمانبردار