1821 - كمك گرفتن از انسان در زمان حيات

اين خود به چند نوع تقسيم مى‌شود:

الف - استعانت در مسائل عادى: كمك گرفتن در كارهاى عادى كه اسباب طبيعى دارد، زير بناى اساسى تمدّن بشرى است، زيرا حيات بشر بر اساس تعاون و كمك به يكديگر است. اين مطلب از هيچ جهت و نزد هيچ‌كس قابل انكار نيست. ولذا خداوند متعال از قول ذى القرنين مى‌فرمايد: فَأَعِينُونِي بِقُوَّةٍ أَجْعَلْ بَيْنَكُمْ وَ بَيْنَهُمْ رَدْماً؛ ¹ «پس شما با قوّت بازو به من كمك كنيد تا سدّى محكم بسازم تا به‌كلّى مانع از دست‌برد به شما شود.»

ب - استعانت به دعاى غير:

يكى ديگر از انواع استعانت، كمك گرفتن از ديگران به صورت دعاكردن است، يعنى التماس دعاگفتن. اين مورد نيز اشكالى ندارد و قرآن نيز در موارد بسيارى به آن اشاره كرده است؛ مثلاً كمك نگرفتن از دعاى ديگران را از صفات منافقين شمرده و مى‌فرمايد: وَ إِذٰا قِيلَ لَهُمْ تَعٰالَوْا يَسْتَغْفِرْ لَكُمْ رَسُولُ اللّٰهِ لَوَّوْا رُؤُسَهُمْ وَ رَأَيْتَهُمْ يَصُدُّونَ وَ هُمْ مُسْتَكْبِرُونَ ؛ ²«و هرگاه به آنان بگوييد بياييد تا رسول خدا براى شما از حقّ آمرزش طلبد، سرپيچى مى‌كنند و مى‌بينى كه با تكبّر و نخوت روى مى‌گردانند.»

در جايى ديگر كمك گرفتن از دعاى مؤمنين را حاجتى فطرى مى‌داند و دربارۀ برادران يوسف مى‌فرمايد: قٰالُوا يٰا أَبٰانَا اسْتَغْفِرْ لَنٰا ذُنُوبَنٰا إِنّٰا كُنّٰا خٰاطِئِينَ . قٰالَ سَوْفَ أَسْتَغْفِرُ لَكُمْ رَبِّي إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ ؛ ³ «برادران يوسف عرضه داشتند: اى پدر! بر تقصيرات ما از خدا آمرزش بخواه كه دربارۀ يوسف خطا كرده‌ايم. پدر گفت: به‌زودى از درگاه خدا براى شما آمرزش مى‌طلبم كه او بسيار آمرزنده و مهربان است.»

دربارۀ استغفار مؤمنين هم مى‌فرمايد: وَ الَّذِينَ جٰاؤُ مِنْ بَعْدِهِمْ يَقُولُونَ رَبَّنَا اغْفِرْ لَنٰا وَ لِإِخْوٰانِنَا الَّذِينَ سَبَقُونٰا بِالْإِيمٰانِ؛ ⁴«و آنان‌كه پس از مهاجران و انصار آمدند