81خليفه سوم، همزمان با توسعه مساحت مسجد، دستور داد، رواقهايى براى مسجد ساخته شود. تا آن زمان، محيط اطراف كعبه، به طور كامل بدون سقف بود و اين نخستين بارى بود كه بخشهايى از آن مسقف مىشد.
توسعه مسجدالحرام در خلافت وليد
وليد بن عبدالملك اموى (خلافت از 96 86 )، در دورهاى حكومت مىكرد كه خزانه بيتالمال پر از غنايم و اموالى بود كه به عنوان خراج و جزيه و عُشْريه از اطراف و اكناف به شام مىرسيد. او خليفهاى اهل رفاه و علاقهمند به ساختن بناهاى با شكوه و پر عظمت بود. از اينرو، علاوه بر ساختن جامع اموى در دمشق و توسعه مسجدالنبى در مدينه و بناى بسيارى از اماكن مدينه، بر مساحت مسجدالحرام به مقدار 1725 متر افزود و مسجد را بازسازى كرد. او رواقهايى در اطراف مسجد ساخت و آنها را با ستونهايى عظيم سرپا نگاه داشت. اين ستونها به صورت زيبايى تزيين شد و در قسمتهايى از آنها طلا به كار رفت. وليد ناودان خانه خدا را نيز از طلا ساخت كه تا به امروز به همين نام شهرتدارد.
ساختمان مسجد در عهد عباسيان
منصور، دومين خليفه عباسى ( خلافت از 158 136 )، در سفرى كه براى حجگزارى به مكه آمد، احساس كرد كه مسجد گنجايش مسلمانانى را كه براى حج آمدهاند، ندارد، مصمم شد تا با خريدن خانههاى اطراف و ضميمه كردن آنها به مسجد، به توسعه آن اقدام كند. مردمى كه صاحب خانههاى اطراف بودند، با چنين تصميمى مخالفت كردند، اما پس از آن به فروش خانههاى خود رضايت دادند.
در اين افزايشِ مساحت، وسعت مسجد دو برابر شد و نزديك به پنج هزار متر