133و نيز جالب است بدانيم كه صحابه و تابعين، كوشيدند تا فهرست محلهايى را كه رسول خدا(ص) قدم در آنجا گذاشته بود ثبت كنند. فاكهى در قرن سوم، با اتكا به دانشى كه از صحابه و تابعين به يادگار مانده بوده، فهرستى از اين اماكن را با عنوان « المواضع التى دخلها رسول الله(ص)» در كتاب خود آورده است. 1
نكته ديگر آن است كه دولت سعودى، بزرگراه جديدى ميان مكه و مدينه ايجاد و آن را «طريق الهجره» نامگذارى كرده است. اين نامگذارى به نحوى مسأله تبرّك را مطرح مىكند. شايد به همين دليل است كه در گذشته برخى از متعصبان، احياى اين نام را براى اين راه نوعى شرك دانستهاند. 2
طبيعى است كه افراط و زيادهروى در هر امرى مذموم و ناپسند است و نبايد مسائل كم اهميت بيش از مسائل اساسى مذهب مورد توجه قرار گيرد، اما اين اصل نبايد بدان معنا تلقى شود كه ما شيوهاى را كه مورد پسند صحابه و تابعين سلف و علماى اهل بيت و ائمه معصومين (ع) بوده، به عنوان شرك كنار بگذاريم و باور خود را بر ميليونها مسلمان معتقد به تبرّك، آن هم از هر مذهب و مرام كه در حوزه اسلام قرار دارد، تحميل كنيم.
اكنون به شرح مساجد متبرك و تاريخى مكه مىپردازيم و در بخش بعد، مساجد