123مانند خود مسعى، جزو مسجد نيست.
سعى ميان صفا و مروه، همانند ديگر مشاهد حج، يادگار اسماعيل(ع) و هاجر(س) است. در روايات آمده است، زمانى كه هاجر در جستجوى آب بود، هفت بار ميان كوه صفا و مروه رفت و برگشت. اين يك سنت ابراهيمى بود كه حتى در جاهليت نيز سعى بين صفا و مروه جزو مراسم حج به شمار مىآمد؛ جز آنكه بتى در اين سو و بتى در سوى ديگر قرار داشت و وقتى سعى كنندگان به بتها مىرسيدند، آنها را استلام مىكردند. تصور مردمان جاهليت بر اين بود كه اين دو بت با نامهاى اساف و نائله، زن و مرد زناكارى بودهاند كه تبديل به سنگ شدهاند! اسلام يادگار هاجر را نگاه داشت و آنچه را مشركان بر آن افزوده بودند، به دور ريخت.
مسعى در اين زمان به دو قسمت رفت و برگشت تقسيم شده و نخستين بار در سال 1345ش سنگفرش شد تا غبار آن سعى كنندگان و صاحبان مغازههاى اطراف را آزار ندهد. پس از آن، در زمان ملك سعود ديوارهاى آن را سيمان كردند و به مرور با تعميراتى كه در سالهاى نخست قرن پانزدهم هجرى در آن صورت گرفت، به شكل فعلى درآمد. الحاق فضاى بيرون مسعى و سنگفرش آن براى اقامه نماز، از اقداماتى است كه در دوره فهد انجام شد. بخشى از اين فضا، محل كوه ابوقبيس است كه از جاى برداشته شد و بخش مهمتر آن، فضاى شعب ابىطالب است كه به مرور محل مسكونى گرديد و در اين اواخر به خيابان و مغازه تبديل شد و اخيراً به صورت يك ميدان باز با سنگفرش سفيد براى نمازگزاران درآمده است.
درباره اندازههاى موجود در مسعى، تا پيش از تغييرات جديد بايد گفت: طول