88بناهاى مذهبى خود را به ظهور مى‌رساند.

آستان مقدس عسكريّين نيز همچون بسيارى از حرمهاى مطهّر در طول تاريخ از آتش كينه‌ها و شعلۀ فتنه‌ها مصون نبوده است، امّا بارها با كمك و همّت توانگرانى نيك دل و شيفتگانى مخلص، تعمير و مرمّت شده است.

اگر امروز، حرمى مصفّا، رواقهايى دلگشا و آيينه‌كارى شده و گنبد بزرگ طلايى و صحنهاى وسيع و گلدسته‌هايى شكوهمند را شاهديم، همه به سرانگشتِ معجزه‌آساى عشقهاى پاك علاقه‌مندان فراهم آمده است.

روزگارى در سامرا، وضعيت نابسامانى حاكم بوده است، هم از جهت معيشت مردم و وضع اقتصادى، هم از لحاظ فرهنگى و رفتارى.

امّا در قرن اخير، با هجرت «ميرزاى شيرازى» از نجف به سامرا و تشكيل جلسات بحث و تدريس، اين شهر طراوت و نشاط بيشترى يافت و «حوزۀ علميۀ سامرا» در شمار عظيمترين مراكز علمى شيعه درآمد و مركزيّتى براى فقه و علماى دينى گشت.

ميرزاى شيرازى با فتواى تاريخى تحريم تنباكو، بار ديگر نفوذ معنوى علماى شيعه را از قلب سامرا به جهانيان اعلام كرد.

بزرگانى همچون: سيد حسن صدر، سيد محسن امين، سيد شرف‌الدين، كاشف‌الغطاء، محمد جواد بلاغى، شيخ آقا بزرگ تهرانى، مرحوم مظفّر، همه از تربيت يافتگانِ مكتب علمى حوزۀ سامرا بودند و توانستند شكوه و افتخارات شيعه را پاسدار باشند. به