423
فَقَدْ قَوَّيْتُ أَبْصَارَكُمْ يَا مَلَائِكَتِي عَلَي الِاطِّلَاعِ عَلَيْهَا»
«افضل و بهتر از آنچه بجاى مى‌آوريد آن است كه اقرار به يگانگى خداوند نموده و شهادت به رسالت و فضيلت رسول گرامى اسلام(ص) را نزد خود تجديد نماييد و ولايت اميرمؤمنان(ع) و وصايت او را يادآور شويد و پيشوايان معصوم (عليهم السلام) را به عنوان بندگان خالص خدا ياد كنيد. زيرا خداوند در عصر روز عرفات و نيز صبحى كه در مِنى به سر مى‌بريد، به اهل عرفات بر
فرشتگانش مباهات نموده و به آنها مى‌گويد: اينها بندگان من از زن و مرد
مى‌باشند كه از راه‌هاى دور، غبارآلود و ژوليده مو در اين مواقف حاضر شده‌اند و با ترك شهوات و شهر و ديار خود، خواستار بهره‌مندى از رضايت و خشنودى من هستند. به دل‌ها و پنهانى‌هاى قلبى حاضران در عرفات و مِنى بنگريد كه من ديدگان شما را براى اطلاع از آنها بينا نموده‌ام.»
دل‌هاى تيره و تار در كلام امام سجاد(ع)
فرشتگان به دل‌هاى برخى از حاضران در عرفات و مِنى نگريسته و آنها را چنين توصيف مى‌كنند كه بارخدايا!
«سُودٌ مُدْلَهِمَّةٌ يَرْتَفِعُ عَنْهَا دُخَانٌ كَدُخَانِ جَهَنَّم»
«(قلب عده‌اى) بسيار تيره و تاريك و آلوده است و از آن دود سياهى مانند دود (آتش) جهنم برمى‌خيزد.»
«تِلْكَ قُلُوبٌ خَاوِيَةٌ مِنَ‌الْخَيْرَاتِ خَالِيَةٌ مِنَ‌الطَّاعَاتِ مُصِرَّةٌ عَلَي الْمُوذِيَاتِ الْمُحَرَّمَاتِ تَعْتَقِدُ تَعْظِيمَ مَنْ أَهَنَّاهُ وَ تَصْغِيرَ مَنْ فَخَّمْنَاهُ وَ بَجَّلْنَاهُ»
«اينها قلب‌هايى تهى از هر خير و نيكى و خالى از طاعت و مُصِرّ بر هر گناه و
معصيت هستند. در آنها اين اعتقاد تحكيم شده است كه هركس را ما تحقير نموده‌ايم، بزرگ بدارند و هركس را بزرگ و محترم شمرده‌ايم، تحقير كنند.»
«قُلُوبٌ اعْتَقَدَتْ أَنَّ مُحَمَّداً رَسُولَ اللَّهِ(ص)كَذَبَ عَلَي اللَّهِ أَوْ غَلِطَ عَنِ اللَّهِ فِي تَقْلِيدِهِ أَخَاهُ وَ وَصِيَّهُ إِقَامَةَ أَوَدِ عِبَادِ اللَّهِ وَ الْقِيَامَ بِسِيَاسَاتِهِمْ»
«اين قلب‌ها متعلق به كسانى است كه معتقدند گرچه محمّد(ص)، رسول خدا بود اما در رهبرى و سپردن امر امت به برادر و وصى‌اش على(ع)، بر خداوند دروغ