372نيست كه به همه مردم برسد. خداوند در پاسخ او فرمود:
«عَلَيْكَ الْأَذَانُ وَ عَلَيَّ الْإِبْلَاغُ»
«وظيفه تو دعوت است و رساندن آن (بهگوش همگان) به عهده من است.»
در اينجا بود كه ابراهيم(ع) :
«اِرْتَفَعَ عَلَي الْمَقَامِ وَ هُوَ يَوْمَئِذٍ مُلْصَقٌ بِالْبَيْتِ» 1
«بر بالاى مقام رفت كه به كعبه چسبيده بود.»
در روايت ديگر، امام صادق(ع) با بيان اين مطلب كه مقام ابراهيم چسبيده به خانه خدا (در مقابل موضع كنونىاش) بوده است، فرمودند:
«كَانَ النَّاسُ عَلَي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ(ص)يَطُوفُونَ بِالْبَيْتِ وَ الْمَقَامِ وَ أَنْتُمُ الْيَوْمَ تَطُوفُونَ مَا بَيْنَ الْمَقَامِ وَ بَيْنَ الْبَيْت»
«مردم در زمان رسول خدا(ص)، دور كعبه و مقام با هم طواف مىكردند، اما امروز شما (بين آنها جدايى افكنده و) در فاصله ميان كعبه تا مقام طواف مىكنيد.» 2
با توجه به آنچه گفته شد معلوم مىشود كه در زمان رسول خدا(ص) كعبه و مقام، هر دو مورد طواف قرار مىگرفتهاند.
مقام ابراهيم در خطبه اميرمؤمنان(ع)
اميرمؤمنان(ع) در يكى از خطبههاى خود، ضمن اظهار تأسّف و تأثّر از فتنههايى كه بعد از رحلت رسول خدا(ص) پيش آمد، فرمودند: