343ولايت و حدود احكام الهى و دستورات دينى است كه اگر رعايت نشود، شخص از حريم دستورات دينى خارج شده و از ارادهاى كه طواف در حريم كعبه نماد آن است، پا بيرون خواهد نهاد. محمّد بن على حَلَبى روايت مىكند كه از امام صادق(ع) پرسيدم « عَنِ الطَّوافِ خَلْفَ الْمَقامِ » «حكم طواف در پشت مقام ابراهيم چيست؟» حضرت فرمودند: « مَا أُحِبُّ ذَلِكَ وَ مَا أَرَى بِهِ بَأْساً فَلَا تَفْعَلْهُ إِلَّا أَنْ لَا تَجِدَ مِنْهُ
بُدّاً » 1 «اين عمل را دوست ندارم اما در آن اشكالى كه موجب بطلان شود،
نمىبينم. تو نيز بعد از مقام طواف نكن مگر اينكه چارهاى نداشته باشى.»
6. طواف توأمان بر كعبه و حِجر اسماعيل : حِجْرِ اسماعيل 2 كه مَسكن و مدفن حضرت اسماعيل(ع) مىباشد، نماد ذُرّيه او، يعنى اهلبيت (عليهم السلام) است كه حقيقت حجاند و همراهى حِجْر با كعبه به منزله همراهى اسم و معنى يا نشانه و حقيقت است و طواف بر آنها يعنى تمسك به اسم و معنا كه موجب بهرهمندى از ربوبيت مىشود. 3 از اينرو امام صادق(ع) درباره وظيفه طواف كننده
فرمودند: « دَائِراً بِالْبَيْتِ وَ الْحِجْرِ » «طواف، چرخيدن حول كعبه و حِجْر اسماعيل است.» و نيز فرمودند: « مَنِ اخْتَصَرَ فِي الْحِجْرِ (فِي الطَّوَافِ) فَلْيُعِدْ طَوَافَهُ مِنَ