269دشوارىها تن داده و (با دورى از تسكين ناآرامى با گناه) خود را مستحق سعادت جاودانه گرداند.
دشوارىهاى حج در كلام پيشوايان معصوم (عليهم السلام)
از آنجا كه دشوارىهاى حج، نماد صبورى بر تحمل سختىها و مشقتهاى عمل به دستورات دينى به منظور توبه از گناه مىباشد، از اينرو پيشوايان معصوم (عليهم السلام) براى آن اهميت فراوانى قائل شده و در سخنان گهربار خويش به بيان آثار آن پرداختهاند. رسول خدا(ص) در اينباره فرمودند:
«وَ مَنْ صَبَرَ عَلَي حَرِّ مَكَّةَ سَاعَةً تَبَاعَدَتْ عَنْهُ النَّارُ مَسِيرَةَ مِائَةِ عَامٍ وَ تَقَرَّبَتْ مِنْهُ الْجَنَّةُ مَسِيرَةَ مِائَةِ عَامٍ» 1
«هر كس يك ساعت بر گرماى مكه صبورى كند، آتش به اندازه يكصد سال
از او دور شده و بهشت به اندازه يكصد سال به او نزديك مىشود.»
امام صادق(ع) در موارد گوناگونى به سختىها و مشقتهاى حج اشاره نمودهاند كه برخى از آنها عبارتند از:
1. «لَا تَدَعِ الْحَجَّ وَ أَنْتَ تَقْدِرُ عَلَيْهِ أَمَا تَرَي أَنَّهُ يَشْعَثُ رَأْسُكَ وَ يَقْشَفُ فِيهِ جِلْدُكَ وَ يَمْتَنِعُ فِيهِ مِنَ النَّظَرِ إِلَي النِّسَاءِ وَ إِنَّا نَحْنُ لَهَاهُنَا وَ نَحْنُ قَرِيبٌ وَ لَنَا مِيَاهٌ مُتَّصِلَةٌ مَا نَبْلُغُ الْحَجَّ حَتَّي يَشُقَّ عَلَيْنَا فَكَيْفَ أَنْتُمْ فِي بُعْدِ الْبِلَادِ»
«تا مىتوانى حج را ترك مكن (گرچه) موهاى سرت ژوليده مىشود و رنگ پوستت تغيير مىكند و از نگاه به زنان (و لذت از آنان) ممنوع مىشوى. ما كه اينجا زندگى مىكنيم و به خانه خدا نزديك هستيم و از آبهاى جارى بهره مىبريم، به سختى به حج مىرسيم تا چه رسد به شما كه در شهرهاى دور هستيد.»
و در ادامه فرمودند: