267«امتحانى بزرگ و آزمونى سخت و عظيم! آزمايشى دشوار و رسا و تواضعى روشن! و آن را سبب رحمت خويش و عامل رسيدن به بهشت و موجب آمرزش و آزمودن مردم از رحمت خود قرار داد.»
خانهاى كوچك در مكانى سوزان، نه قصرى عظيم در سرزمينى سرسبز
خداوند مىتوانست كعبه را در سرزمينى هموار و پركشت و زرع، سهل الوصول، سرسبز و آباد قرار دهد و خانه خود را از با ارزشترين سنگهاى معدنى بنا كند. اما اگر چنين مىكرد، قبول اطاعت در قبال اين عظمت خيره كننده، ساده مىشد و مخالفت با شيطان در آن آسان مىگشت. در حالى كه
خداوند خواسته است مردم در شرايط شبهه آفرين، به اصل اعتقادى خود متمسك شوند و با تحمل دشوارىها و سختىها از دام كبر نجات پيدا كرده و مشمول رحمت بيكران الهى گردند. اميرمؤمنان(ع) اين مطلب را با تعبير اعجازآميز خود چنين بيان نمودهاند:
«وَ لَوْ كَانَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَي وَضَعَ بَيْتَهُ الْحَرَامَ وَ مَشَاعِرَهُ الْعِظَامَ بَيْنَ جَنَّاتٍ وَ أَنْهَارٍ وَ سَهْلٍ وَ قَرَارٍ جَمَّ الْأَشْجَارِ دَانِيَ الثِّمَارِ مُلْتَفَّ النَّبَاتِ مُتَّصِلَ الْقُرَي مِنْ بُرَّةٍ
سَمْرَاءَ وَ رَوْضَةٍ خَضْرَاءَ وَ أَرْيَافٍ مُحْدِقَةٍ وَ عِرَاصٍ مُغْدِقَةٍ وَ زُرُوعٍ نَاضِرَةٍ وَ طُرُقٍ عَامِرَةٍ وَ حَدَائِقَ كَثِيرَةٍ لَكَانَ قَدْ صَغُرَ الْجَزَاءُ عَلَي حَسَبِ ضَعْفِ الْبَلَاءِ»
«و اگر خداوند متعال خانه و مشاعر بزرگش را در ميان باغستانها، نهرها، زمينهاى هموار و سرسبز و پرميوه و آباد و كشتزارهاى شاداب و آبادىهاى به هم پيوسته و دشتهاى خرم و گندمزارهاى انبوه و بوستانها و زمينهاى حاصلخيز و خرم و جادههاى آباد و باغهاى انبوه قرار مىداد، پاداش حجكنندگان به علت آسانى امتحان كم مىشد.»
«ثُمَّ لَوْ كَانَتِ الْأَسَاسُ الْمَحْمُولُ عَلَيْهَا وَ الْأَحْجَارُ الْمَرْفُوعُ بِهَا بَيْنَ زُمُرُّدَةٍ