216

تفسير آيه الحاد

در آيه «وَ مَنْ يُرِدْ فِيهِ بِإِلْحٰادٍ بِظُلْمٍ نُذِقْهُ مِنْ عَذٰابٍ أَلِيمٍ» ¹ «هركس به سبب اراده ظلم (در حرم) از مسير حق منحرف شود، به او عذابى دردناك مى‌چشانيم» نكات مهمى وجود دارد كه به برخى از آنها اشاره مى‌كنيم:

1. خداوند دو واژه «اِلْحاد» و «ظُلم» را به صورت نكره و اسم جنس استعمال نموده تا از آن اطلاق و عموميت فهميده شده و معلوم گردد كه هر ظلمى به

انحراف از حق منتهى مى‌شود.

2. «باء» در الحاد به معناى همراهى (مُلابَسَت) و در ظلم به معناى سَببيت است. يعنى به سبب ظلم، الحاد حاصل شده و ستم در حرم هميشه با الحاد همراه خواهد بود. ²

3. حقيقت الحاد و انحراف از مسير ربوبيت الهى، به سبب ظلم در حق اهل‌بيت (عليهم السلام) و ترك ولايت آن بزرگواران حاصل مى‌شود. به همين سبب امام صادق(ع) الحاد را به ظلم در حق ايشان تفسير نموده و فرمودند:

«مَنْ عَبَدَ فِيهِ غَيْرَ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ أَوْ تَوَلَّي فِيهِ غَيْرَ أَوْلِيَاءِ اللَّهِ فَهُوَ مُلْحِدٌ بِظُلْم وَ عَلَي اللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَي أَنْ يُذِيقَهُ مِنْ عَذَابٍ أَلِيم» ³

«هر كس در خانه خدا، غير خدا را بپرستد يا ولايت غير اولياء او را پذيرا شود،