216 اساس، علماى اسلامى در تعريف ايمان، نظرات مختلفى دارند كه به حقيقت اسلام ربطى پيدا نمى‌كند.

ايمان داراى مراتبى بوده و قابل زيادى و كاستى است، بر خلاف اسلام كه داراى مراتب نبوده و كاستى و زيادى در آن تصور نمى‌شود ¹، بلكه يا هست يا نيست.

بنابراين اگر كسى كلمه شهادتين را به زبان آورد، حكم اسلام بر او جارى مى‌گردد، مگر اينكه ثابت شود آنچه را كه به زبانش آورده، در قلبش آن را قبول ندارد كه در اين صورت، اسلامش پذيرفته نيست. ²بر همين اساس است كه خداى متعال، به مسلمانان هشدار داده، كسى كه اسلام را ظاهر نموده و شهادتين را به زبان جارى كرده، به بهانه‌هاى واهى و به خاطر به دست آوردن غنيمت و مال دنيا به او نگوييد كه مسلمان نيست تا او را بكشيد. خداوند مى‌فرمايد:

يٰا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذٰا ضَرَبْتُمْ فِي سَبِيلِ اللّٰهِ فَتَبَيَّنُوا وَ لاٰ تَقُولُوا لِمَنْ أَلْقىٰ إِلَيْكُمُ السَّلاٰمَ لَسْتَ مُؤْمِناً تَبْتَغُونَ عَرَضَ الْحَيٰاةِ الدُّنْيٰا فَعِنْدَ اللّٰهِ مَغٰانِمُ كَثِيرَةٌ كَذٰلِكَ كُنْتُمْ مِنْ قَبْلُ فَمَنَّ اللّٰهُ عَلَيْكُمْ فَتَبَيَّنُوا إِنَّ اللّٰهَ كٰانَ بِمٰا تَعْمَلُونَ خَبِيراً (نساء: 94)

اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد، هنگامى كه در راه خدا گام مى‌زنيد (و به سفرى براى جهاد مى‌رويد)، تحقيق كنيد و به