237زيرا لازمه آن اين است كه انجام يكى از آن در غير وقت خود باشد.
شيعيان معتقدند كه اين تقسيمبندى، مربوط به وقت فضيلت هر دو نماز است، نه وقت اجزاء، يعنى بهتر است نماز عصر را موقعى خواند كه سايه شاخص به اندازه آن باشد، ولى اگر كسى قبل از آن هم بخواند مجزى است، دقت فرماييد.
از طرف ديگر روايات زيادى حاكى است كه رسول خدا، در سفر و احياناً در حضر بدون كوچكترين عذر، ميان دو نماز جمع نموده است و آنان براى حفظ ديدگاه خود در تقسيم وقت ناچار شدند كه اين روايات را به نحو بسيار بعيد از واقع توجيه كنند، به تفسير اين روايات از ديدگاه شيعيان و اهل سنت توجه كنيد:
الف. شيعه بر آن است كه بر مبناى اين روايات، پس از اتمام نماز ظهر، مىتوان نماز عصر را بجا آورد و همچنين پس از خواندن نماز مغرب، مىتوان نماز عشا را ادا نمود و اين مسأله به زمان يا مكان يا شرايط خاصّى بستگى ندارد، بلكه در همه جا و همه وقت، جايز است.
ب. ديگران به خاطر نفى وقت مشترك و منحصر كردن وقت به وقت اجزاء مىگويند: مقصود روايت اين است كه نماز ظهر، در آخر وقت آن، و نماز عصر در اوّل وقت آن بجا آورده شود .
دقت در فلسفه جمع بين دو نماز، بىپايگى اين تفسير را روشن مىسازد، زيرا علت تجويز جمع بين الصلاتين، ايجاد سهولت بر امت اسلامى است كه بتوانند در تمام حالات هر دو نماز ظهر و عصر را - مثلاً - در يك زمان بخوانند و اين در صورتى تحقق پيدا مىكند كه جز به مقدار چهار ركعت از اوّل و چهار ركعت از آخر، بقيه زمانها «وقت مشترك» هر دو نماز باشد.
امّا اگر جمع بين دو نماز را مطابق با نظر اهل سنت تفسير كنيم و بگوييم پيامبر (ص)ظهر را در وقتى بجا آورد كه با پايان آن، سايه