139با توجه به آنچه گفته شد، نظريۀ دوم متعين است؛ زيرا مسائل قضايى مربوط به عالمان دينى است، نه فرماندهان. ولى سخن اين جا است كهآيامقصود، همه علما ودانشمندان هستند ياگروهى خاصكه خطا بر آنها راه ندارد؟ پاسخ اين سؤال را مىتوان از خود آيه استنباط كرد.
1. لفظ «أولى الامر» بر لفظ «الرسول » عطف شده، و عامل نصب در هر دو يك فعل است، چنان كه فرمود: «أَطيعُوا الرسول وأولى الأمر منكم» واين حاكى است كه معطوف (اولى الامر)، در مرحله قضاوت و داورى، قرين «رسول» است؛ يعنى همان طور كه رسول اعظم(ص) در قضا و داورى دچار گناه و خطا نمىگردد، «اولى الامر» نيز از اين جهت همانند او هستند. در اين صورت مقصود، عالمانى خواهند بود كه از گناه و خطا معصوم باشند.
2. آيه مورد بحث، اطاعت «اولى الامر» را مطلقا و بدون قيد و شرط الزامى مىداند، بدون اين كه آن را محدود سازد و مثلاً بگويد: «اطاعت كنيد، به شرط اين كه امر به گناه و خلاف شرع نكنند يا دچار اشتباه و خطا نشوند». از اين الزام بى قيد و شرط، استنباط مىشود كه قضاوت و داورى آنان هيچگاه بر خلاف شرع نبوده و آنان هرگز دچار اشتباه نمىشوند و لازمه آن، عصمت اين گروه از هر گناه و خطا است.
خداوند اطاعت والدين را محدود ساخته و مىفرمايد:
«وَ وَصَّيْنَا الْإِنْسٰانَ بِوٰالِدَيْهِ حُسْناً وَ إِنْ جٰاهَدٰاكَ لِتُشْرِكَ بِي مٰا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ فَلاٰ تُطِعْهُمٰا». 1
«به انسان سفارش كرديم كه به پدر و مادر نيكى كند و اگر [آن دو مشرك باشند و]تلاش كنند كه براى من همتايى قائل شوى، در حالى كه به آن علم ندارى، از آنها پيروى مكن».