217و تاريخ تحولات مكه و مدينه است. نويسنده كتاب، ايوب صبرى پاشا از فضلا و صاحب منصبان دولت عثمانى است. وى زمانى اميرالامراء و در پايان عمر رئيس اداره حسابدارى دريايى (محاسبات دايره بحريه) عثمانى بود. كتاب مرآه الحرمين در پنج جلد درباره تاريخ مكه و مدينه، به زبان تركى عثمانى تاليف شده است. اما تنها دو جلد آن كه مشتمل بر تاريخ مكه است در سال 1308 ه- ق به اهتمام ميرزا عبدالرسول منشى، از مترجمان دارالترجمه ناصرى، به فارسى برگردانده شده است. كتاب حاضر تصحيح دو جلد ترجمه فارسى كتاب است. كتاب از سه وجهه (بخش) تشكيل شده است. وجهه اول حاوى اين مطالب است: موقعيت جغرافيايى مكه، وضعيت بناهاى معظم آنجا، شكل خانههاى اهالى مكه، آب و هوا، گياهان خواص دارويى يا مضرات آنها، بيمارىهاى رايج در حجاز، چگونگى ساخت كعبه، فضايل كعبه، چگونگى و ويژگىهاى زندگى مردم در مكه. مطالب اين بخش با روايات مختلف همراه است. در وجهه دوم با استناد به روايات و منابع متعدد از تاريخچه تأسيس و ساخت اوليه كعبه و تغييرات بازسازىهاى آندر طول تاريخ سخن رفته است. وجهه سوم درباره گسترش و توسعه حرم مطهر كعبه در مرحله نخست است.
صحرائيان، محمدحسن
سفرنامهعشق، شيراز، نويد شيراز، چاپ 1، ، 110ص، رقعى.
شابك: 7 - 08 - 5957 - 964
سفرنامه حج مؤلف در سال 1372 شمسى(1413قمرى) است. نگارنده مشاهدات و تأملات خود را در قالب سفرنامه حاضر مكتوب كرده است. گرايش او اينست كه حج يك نوع عشقورزى حجاج با خداوند است و حج عرصهاى براى تمرين عشق است.