179مكه و مدينه و انجام اعمال حج و مشاهدات خود از اين دو شهر را بيان كرده است. توصيف خانه كعبه، منى، مشعرالحرام، عرفات، صفا و مروه، رمى جمرات، قربانى، حلق و تقصير، كيفيت احرام بستن و طواف و وقوف در مشعر و منى و عرفات و توصيف مساجد، كوهها، خانههاى تاريخى و مذهبى و ديگر اماكن مشهور مكه و مدينه از مهمترين مندرجات اين كتاب است.
پاشا، ابراهيم رفعت
مرآه الحرمين، ترجمه هادى انصارى، قم، نشر مشعر، چاپ 1، 568ص، وزيرى.
شابك: 8 - 32 - 6293 - 964
عنوان روى جلد: مرآه الحرمين شامل سفرنامه حجاز و تاريخ و جغرافياى راهها و بقاع متبركه آن.
بررسى و شرح مسافرتهاى سرلشكر ابراهيم رفعتپاشاى مصرى به حج و ديار حجاز است. نويسنده در سال 1318قمرى به عنوان فرمانده پاسداران محمل مصرى و اميرالحاج مصر در سالهاى 1320 و 1321 و 1325 قمرى به همراه كاروان محمل مصرى است. اين اثر از مهمترين و سودمندترين تأليفات در دو قرن اخير در اين زمينه بهشمار مىآيد. مؤلف در توصيف اماكن شهر مكه و ويژگىهاى آن و شرح جزئيات مسير خود، از مصر به حجاز و حرمين، نظير: منازل، قهوهخانهها، پادگانها، قبايل، تپهها، كوهها و جز اينها و نيز ثبت دقيق جغرافياى شهرى مدينه منوّره، از حرم نبوى و خانهها و كوچهها و خيابانها و مناطق و حصار شهر و بقعههاى متبرّك، آنچنان دقّت و موشكافى كرده كه به عقيده مترجم در نوع خود بىنظير است.
پورزاهد، رضا
نگاهدوم، ويرايشِ مريم ايوبى،